Apanso, pulasitiki yaonekera kuti imapezeka paliponse m'nyanja. Pomira pansi pa Mariana Trench, yomwe akuti inafika mamita 35,849, wamalonda waku Dallas, Victor Vescovo, adati adapeza thumba la pulasitiki. Iyi si nthawi yoyamba: iyi ndi nthawi yachitatu kuti pulasitiki ipezeke m'malo akuya kwambiri m'nyanja.
Vescovo anamira mu bathyscaphe pa Epulo 28 monga gawo la ulendo wake wa "Five Depths", womwe umaphatikizapo ulendo wopita kumadera akuya kwambiri a nyanja zapadziko lapansi. Pa maola anayi a Vescovo pansi pa Mariana Trench, adawona mitundu ingapo ya zamoyo zam'madzi, imodzi mwa izo ingakhale mtundu watsopano - thumba la pulasitiki ndi zolembera za maswiti.
Ndi ochepa okha omwe afika pa kuya kwakukulu kotere. Mainjiniya wa ku Switzerland Jacques Piccard ndi Lieutenant wa US Navy Don Walsh anali oyamba mu 1960. James Cameron, wofufuza komanso wopanga mafilimu wa National Geographic, anamira pansi pa nyanja mu 2012. Cameron adalemba kusambira pansi pa nyanja mpaka mamita 35,787, pafupi ndi mamita 62 omwe Vescovo adati adafika.
Mosiyana ndi anthu, pulasitiki imagwa mosavuta. Kumayambiriro kwa chaka chino, kafukufuku adayesa ma amphipod ochokera m'ngalande zisanu ndi chimodzi zakuya za m'nyanja, kuphatikizapo Marianas, ndipo adapeza kuti onsewo adadya ma microplastics.
Kafukufuku wofalitsidwa mu Okutobala 2018 adalemba za pulasitiki yodziwika bwino kwambiri - thumba logulira losalimba - lomwe linapeza kuya kwa mamita 36,000 mu Mariana Trench. Asayansi adapeza izi pofufuza Deep Sea Debris Database, yomwe ili ndi zithunzi ndi makanema a anthu 5,010 omwe adamira m'madzi m'zaka 30 zapitazi.
Pa zinyalala zomwe zalembedwa mu database, pulasitiki ndiye yofala kwambiri, makamaka matumba apulasitiki omwe ndi gwero lalikulu la zinyalala za pulasitiki. Zinyalala zina zinali zochokera ku zinthu monga rabala, chitsulo, matabwa ndi nsalu.
Mpaka 89% ya mapulasitiki omwe adapezeka mu kafukufukuyu anali ogwiritsidwa ntchito kamodzi kokha, omwe amagwiritsidwa ntchito kamodzi kenako n’kutayidwa, monga mabotolo amadzi apulasitiki kapena ziwiya zodyera zotayidwa.
Mphepete mwa Mariana si dzenje lamdima lopanda moyo, lili ndi anthu ambiri okhalamo. NOAA Okeanos Explorer inafufuza zakuya kwa derali mu 2016 ndipo inapeza mitundu yosiyanasiyana ya zamoyo, kuphatikizapo mitundu monga ma coral, jellyfish ndi octopus. Kafukufuku wa 2018 adapezanso kuti 17 peresenti ya zithunzi zapulasitiki zomwe zinalembedwa mu database zinasonyeza kuyanjana kwa mtundu wina ndi zamoyo zam'madzi, monga nyama zomwe zikukodwa mu zinyalala.
Mapulasitiki ogwiritsidwa ntchito kamodzi amapezeka paliponse ndipo angatenge zaka mazana ambiri kapena kuposerapo kuti awonongeke kuthengo. Malinga ndi kafukufuku wa February 2017, kuchuluka kwa kuipitsa mu Mariana Trench kuli kwakukulu m'madera ena kuposa mitsinje ina yoipitsidwa kwambiri ku China. Olemba kafukufukuyu akusonyeza kuti mankhwala oipitsa omwe ali mu ngalandezi angachokere ku pulasitiki yomwe ili m'madzi.
Njoka zam'mimba (zofiira, nkhono zam'madzi ndi nkhanu za jockey zimapeza malo pafupi ndi malo otulukira mpweya wotentha. (Dziwani za zinyama zachilendo za m'malo otulukira mpweya wotentha kwambiri ku Pacific.)
Ngakhale kuti pulasitiki imatha kulowa m'nyanja mwachindunji, monga zinyalala zomwe zimaphwanyidwa m'mphepete mwa nyanja kapena kutayidwa m'maboti, kafukufuku wofalitsidwa mu 2017 adapeza kuti zambiri mwa izo zimalowa m'nyanja kuchokera ku mitsinje 10 yomwe imayenda m'malo okhala anthu.
Zipangizo zosodza zomwe zasiyidwa nazonso ndi gwero lalikulu la kuipitsa pulasitiki, ndipo kafukufuku wofalitsidwa mu Marichi 2018 akuwonetsa kuti zinthuzo ndi zomwe zimapanga gawo lalikulu la Great Pacific Garbage Patch yoyandama pakati pa Hawaii ndi California yokulirapo.
Ngakhale kuti pali pulasitiki yambiri m'nyanja kuposa yomwe ili m'thumba limodzi la pulasitiki, chinthucho tsopano chasanduka kuchokera ku fanizo losiyana la mphepo kupita ku chitsanzo cha momwe anthu amakhudzira dziko lapansi.
© 2015-2022 National Geographic Partners, LLC. Ufulu wonse ndi wotetezedwa.
Nthawi yotumizira: Ogasiti-30-2022